محمد رضا واليزاده معجزى

542

تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )

نبود بكنند ، معمول داشتم و دروازه‌اى براى سربازخانه و دروازه‌اى براى عمارت ، تماما از سنگ تراش و كاشيهاى ممتاز ساختم و در آن را از چوب‌هاى هندوستان كه به طول پنج ذرع و عرض سه ذرع در بمبئى خواستم آوردند ، كردم . حمامى و سردابى كه كمال امتياز دارد ، در قلعه سلاسل علاوه بر تعميرات دولتى از ماليه خود ساختم و بناى غرس نخيلات در شوشتر را گذاشتم . از بصره نخل و از بغداد پرتغال آوردم . تخم برنج هندى از نجف اشرف آورده ، در دزفول و شوشتر زراعت كردم و دربند قير هم كه مسمى به سلطانيه گرديد ، تلگرافخانه مفصلى كه داراى لوازم عمارت است از آجر ، گچ و سنگ‌تراش تماما ساختم . در بندر ناصرى ايجاد يك دستگاه عمارت فوقانى و تحتانى حكومتى و تلگرافخانه و سربازخانه و توپخانه در نهايت امتياز نمودم و در بندر قاجاريه نيز تلگرافخانه ساختم . در بندر صاحبقرانيه كه در محمره ملتقاى شط العرب و كارون اول نقطه با صفاى و بنادر محل عبور تمام كشتىهاى جنگى و تجارتى است كه به بصره مىرود و هيچ‌وقت در آن‌جا تصور نمىشد دولت تصرفى بتواند نمود ، يك باب عمارت مفصل تمام فوقانى و تحتانى كه حكومت خوزستان و كل اجزا را از جز و كل منزل بدهد ، در كمال راحت با حمام بسيار خوبى از سنگ و آجر و گچ و كاشىهاى ممتاز ساختم و در طرف ديگر شط كه مقابل همين عمارت است ، سربازخانه و توپخانه احداث كردم از تعميرات ديگر خوزستان هرگاه به شرح و بسط بنويسم ، اغراق به نظر مىآيد خصوصا در حالتى كه حكام سلف مصمم بودند و پيشرفت نمىكرد . وقايع و اتفاقى كه در تأييدات غيبيه در حكومت خوزستان من اتفاق افتاده است ، عقل در تصوير آن متحير است . مثل فتح قلعه ديزان خان بختيارى و مقهور شدن امامقلى خان ايلخانى با سيصد نفر سربازى كه قلبا مخالف بودند و سى نفر سوار بودند و به دست آمدن يخدان مفقود كه مملو از پول و منال و امتيازات دولتى و خلاع فاخره بود و به دست آمدن اسب مفقود كه بعد از پانزده روز در چهار منزل دور تر از بصره خاك عرب منتفج عثمانى آوردند و هكذا كارهاى شبيه به خارق عادات فتح فلاحيه و غيرها . در سنه 1305 كه سعد الملك ثانيا به حكومت بنادر مأمور شد ، در بندر لنگه و عباسى كه دكاكين مسقف به وضع عجمى ابدا نبوده ، در هريك دويست دكان ايجاد نمود . در سنه 1308 كه خودم ديگربار به خدمت بنادر مأمور شدم ، در بوشهر عمارتى تحتانى و فوقانى و حمامى ساختم . در بندر لنگه و ناى بند بندر عباسى دو عمارت در نهايت امتياز به وضع و اسلوب خارجه ساختم كه عمارت ناىبند به اصطلاح اهالى آن‌جا ييلاقى است و در باغ نظر